Curriculum wasstraat: samenwerken aan goed onderwijs voor allen

De Onderwijsregio Haaglanden faciliteert en ondersteunt scholen bij het experimenteren met toekomstbestendig onderwijs. De samenwerking wordt opgezocht in kleinschalige ‘proeftuinen’ waar interventies worden getest en bijgesteld aan de hand van het GoTo-model (ICLON) om succesvolle implementatie te waarborgen. Naast de proeftuinen Co-Teach STEM en de Digitale assistent-leraar is ook de Curriculum wasstraat gestart.

Curriculum knelpunten

“Ik kom niet toe aan wat ik echt belangrijk vind.” (leraren)

“Waarom moeten we dit leren?” (leerlingen)

“Het lijkt wel alsof het curriculum gewoon de methoden zijn van kaft tot kaft.” (schoolleiding)

Aanleiding Curriculum wasstraat

Het huidige curriculum wordt op kerndoelen en eindtermen op nationaal niveau herzien. Deze herziening is een goede aanleiding en biedt veel ruimte voor het (opnieuw) maken van keuzes op verschillende niveaus:

  • schoolniveau: schooleigen kerncurriculum
  • lesniveau: lessen die leerlingen krijgen

Curriculumherziening als een kans voor:

  • Leerlingen: verbetering onderwijskwaliteit voor allen, door:
    • focus op de kern (i.p.v. overladenheid)
    • samenhang (i.p.v. versnippering binnen en tussen vakken en leerjaren)
    • relevantie voor nu en later (i.p.v. alleen relevant voor schoolse taken)
  • Leraren: samen meer regie over het curriculum
    vergroten professionele ruimte, verhoging werkplezier en verlaging werkdruk
  • Schoolleiding en bestuur: toekomstbestendig organiseren van goed onderwijs
    curriculum van sta-in-de-weg naar drijvende kracht voor het integraal realiseren van schoolvisie en ambities in tijden van oplopende lerarentekorten en pijlsnelle AI ontwikkelingen

Waardoor zijn kansen bij eerdere herzieningen onvoldoende benut?

  • Uitwerken van een curriculum op schoolniveau is vaak overgeslagen. Daarmee bepalen de methoden grotendeels het curriculum.
  • Gemeenschappelijke kern van goed onderwijs ontbrak. Daarmee mist een kompas en gemeenschappelijke taal voor visie- en curriculumontwikkeling.
  • Integratief ontwerpen ontbrak. Kenmerkend was/is het opsplitsen van een geheel in delen die na elkaar worden behandeld met overladenheid, versnippering en gebrekkige relevantie als gevolg.
  • Krachtige tools ontbraken. Veel bestaande tools nodigen wel uit te nadenken over curriculumaspecten maar bieden weinig richting omdat ze geen overzicht bieden van keuzemogelijkheden (generiek en vakspecifiek).
  • Noodzakelijke verbinding curriculum-, professionele -, en schoolontwikkeling ontbrak meestal. Vaak de focus op het één of het ander.

 

De Curriculum wasstraat maakt het mogelijk de kansen nu wel te benutten

De Curriculum wasstraat biedt, passend bij de nieuwe kerndoelen en eindtermen, een praktische en goed onderbouwde aanpak en krachtige tools voor:

  1. Het samen maken van keuzes over alle aspecten van:
    1. curricula op schoolniveau
    2. curricula op lesniveau
  2. De ontwikkeling van curriculum deskundigheid (leraren en schoolleiding) i.r.t. schoolontwikkeling

Kenmerken Curriculum wasstraat, resultaat van meer dan 25 jaar onderzoek

Met speciale aandacht voor:

  • Uitwerken van een curriculum op schoolniveau (vanuit de schoolvisie en met focus op kern, samenhang en relevantie)
  • Op basis van een gemeenschappelijke kern van goed onderwijs
  • Door integratief ontwerpen (van een eenvoudig geheel naar complex geheel)
  • Met krachtige tools (die generieke en vakspecifieke keuzemogelijkheden bieden)
  • En verbinding van curriculum-, professionele- en schoolontwikkeling

Een traject op maat

De Curriculum wasstraat is een traject op maat vanwege de selectie en combinatie van onderstaande bouwstenen en door keuze van niveau (regio, bestuur, school, afdeling, team/sectie):

  1. Inspireren – Mogelijkheden leren kennen door een korte kennismaking/workshop.
  2. In kaart brengen – Gewenste situatie i.r.t. huidige situatie samen compact in beeld brengen
  3. Kern ontwerpen – Schooleigen kerncurriculum samen ontwerpen m.b.v. een basisontwerp
  4. Kern uitwerken – Keuzes op schoolniveau maken over leerlijnen, toetsing, rollen, rooster etc.
  5. Kern vertalen – Lessen ontwerpen (vakgebonden en/of thematisch) al dan niet met methoden

Begeleiding: dit kan met behulp van ICLON-experts en door eigen medewerkers hiervoor op te leiden via een train-de-trainer traject.

Curriculum wasstraat

Meer informatie

Voor meer informatie over de Curriculum wasstraat ga je naar de website van ICLON: Interfacultair Centrum voor Lerarenopleidingen Onderwijsonderzoek Nascholing & Wetenschapsoriëntatie po & vo. Of stuur je een e-mail naar Alma Kuijpers, ICLON, Universiteit Leiden.